15.09.2025

RAPORT z Lądka-Zdroju 15.09.2025 22:15. Rok po powodzi

Dziś 15 września. Z jednej strony już tydzień od 30. Festiwalu, a z drugiej – dokładnie rok od awarii tamy i katastrofalnej powodzi.

W Lądku znowu pada, tym razem jednak przelotnie. Zagrożenia nie ma.

Ostatnie dwa tygodnie mijają pod znakiem podsumowań i wspomnień. Zdjęcia Bardzo Wielkiej Wody znów zalały media i profile społecznościowe, wywołując u niektórych powrót traum ale i czasem ulgi, że już jesteśmy w innym miejscu. W jakim?

Mieszkańcy, przedsiębiorcy jakoś sobie dają radę, gdzie „jakoś” oznacza w najlepszym razie powrót do stanu przedpowodziowego. Respondenci krótkiej sondy ulicznej uważają, że jako społeczeństwo daliśmy radę, choć pewnie wiele mogłoby być szybciej i lepiej.

Koryto rzeki odbudowuje się i koniec prac już bliski. Na jednym ze zdjęć – wyspa Młyńska z grudnia i dziś. Zdecydowanie widać różnice i nie chodzi tylko o nieobecność perkusisty.

Jeżeli chodzi o drogi – w zasadzie dopiero przygotowują się do remontów. Z jaskółek zmian – zakończono odbudowę drogi w Ołdrzychowicach. Co prawda nieściągnięty znak mówi o 150 metrach uszkodzonej nawierzchni ale, jak to u nas bywa, prawda jest dokładnie odwrotna. To w tej chwili jedyne 150 metrów nieuszkodzonej, równej nawierzchni na trasie Żelazno – Stronie Śląskie. Ale już zapowiadany jest remont kapitalny właśnie tej drogi nr 392.

A podpisana już przez Marszałka województwa umowa mówi, że za dwa lata pojedzie do nas pociąg po szynach!

Mosty, przynajmniej te w Lądku, grzęzną w kolejnych meandrach procedur przetargowych. Dla mieszkańców i przedsiębiorców to być albo nie być, dla firm startujących w przetargach – kolejne pieniądze do zarobienia, więc oprotestowują wyniki, wzywają sądy do rozstrzygnięć, co w rzeczywistości poważnie je opóźnia.

Ogromnym problemem dla tych, którzy dzięki pieniądzom ze zbiórek, pomocy rządowej, oszczędności i polis się odbudowali, jest kontynuowanie ubezpieczenia. Towarzystwa ubezpieczeniowe albo dają zaporowe stawki, wyższe o 100 – 150% od tych sprzed roku, albo w ogóle nie chcą ubezpieczyć, od czegokolwiek, nawet z wyłączeniem powodzi. Taki problem ma na przykład Centrum Kultury i Rekreacji w Lądku-Zdroju ubezpieczenie – NNW, OC, majątkowe od włamania itp, nie wchodzi w grę. Może ktoś zna kogoś, kto się odważy?

Podpisaliśmy się pod listem Towarzystwa Przyjaciół Ziemii Lądeckiej (https://www.facebook.com/profile.php?id=100064255436327) apelującym o odgórne przedłużenie terminu rozliczeń pomocy rządowej w wysokości do 100 i do 200 tysięcy. Decyzje Ośrodków Pomocy Społecznej mówiły o 31.10.2025 jako granicznym terminie na rozliczenie. Nie wszyscy jednak już wyremontowali swoje domy czy mieszkania – lato było mokre i nie wszystko wyschło. Na razie konkluzja jest taka, że zainteresowani przedłużeniem muszą składać stosowne podania do swoich OPS.

To co powódź zbudowała, to społeczeństwo obywatelskie. Samoorganizacja bez patrzenia na władzę. Dbanie o dobro wspólne i uważność na człowieka (i zwierzę też). Dasizm – nagle (niemal) wszystko stało się możliwe. Zostanie to z nami dłużej niż ślady powodzi.

W Lądku-Zdroju coraz mniej widać powódź. Na najbliższy weekend zapowiada się powrót lata.

Dokładnie rok temu odradzaliśmy, ale teraz – przyjeżdżajcie, będzie pięknie. My będziemy!

NASZE DZIAŁANIA

– Zrobiliśmy 30. Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady.

W podsumowaniach same rekordy – rekordowa publiczność – około 12.000 osób, o 20 procent więcej niż rok wcześniej. Rekordowa liczba punktów programu – ponad 500. Rekordowa ilość śmieci – prawie 9 ton. Rekordowa liczba namiotów – w sumie 10 wielkich, 145 mniejszych wystawców i około 500 uczestników. No i rekordowe koszty, wciąż je podliczamy.

Nie da się w kilku zdaniach podsumować tych emocji, wzruszeń, łez. Spotkań i wspomnień. Inspiracji i refleksji. Był to w pewien sposób nowy festiwal – głębiej osadzony w Lądku-Zdroju i z bardziej zżytą z nami widownią. Czuliśmy ogromne wsparcie. Dziękujemy!

Na festiwalu przybyli strażacy i wojskowi, którzy przejęli zarządzanie kryzysowe w czasie pierwszego miesiąca po powodzi. Co to były za spotkania!

– Zaraz po zakończeniu festiwalu przekazaliśmy lądeckiej szkole podstawowej paletę strojów sportowych zakupionych ze środków Fundacja TVP – dziękujemy w imieniu uczniów!

– Napisaliśmy projekt do POP Fund – chcemy być gotowi do kolejnego kryzysu (choć bardziej byśmy chcieli żeby nie nadszedł), więc wnioskujemy o pieniądze na zakup starlinków i wózka widłowego. Trzymajcie kciuki!

– Jesteśmy w trakcie organizacji zajęć wspinaczkowych dla dzieci i młodzieży w wyremontowanej salce świetlicy szkolnej. Po naszych dwóch niewielkich ściankach wspinaczkowych w Domu Zdrojowym to będzie kompletnie nowa jakość! Na ten cel zbieraliśmy do puszek na festiwalu i zebraliśmy całe 725,08 zł. Biorąc pod uwagę, że organizacja zajęć będzie kosztowała kilka tysięcy zł miesięcznie to nie jest to przesadnie wielka kwota, ale rozumiemy, że na festiwalu było tyle wydatków i tyle się działo, że gdzieś umknęło.

Ale teraz – zapraszamy do specjalnej skarbonki na ten cel: https://zrzutka.pl/powodzianom/s/festiwal

Można też w ramach pomocy nabyć kalendarz górski ze zdjęciami finalistów konkursu fotograficznego LAMPA (Ladek Mountain Photo Award).