Książki 2013/2014 - Festiwal Górski 2018 w Lądku-Zdroju
  • pl

23. edycja Festiwalu przed nami. Trwają przygotowania, ustalany jest program imprezy. W trakcie Festiwalu odbędzie się ceremonia rozdania Złotych Czekanów 2018, najważniejszej nagrody wspinaczkowej na świecie. O kolejnych punktach będziemy informować wkrótce. Zarezerwujcie już teraz datę w kalendarzu – 20 – 23 września.

* * *

Książki 2013/2014

* * *

bezp„Bezpieczeństwo i ryzyko w skale i lodzie. Tom II” Pit Schubert
Wydawnictwo Sklepu Podróżnika, Warszawa 2014

„Bezpieczeństwo i ryzyko” to legendarny poradnik na temat górskich niebezpieczeństw, wytrzymałości sprzętu, technik asekuracji i ratownictwa. Autor, Pit Schubert, przez długie lata był przewodniczącym Komisji Bezpieczeństwa Niemieckiego Towarzystwa Alpejskiego i osobiście brał udział w dochodzeniach związanych z wieloma opisanymi w książce wypadkami.
W drugim tomie porusza m. in. kwestie niebezpieczeństw grożących na ferratach i w obszarach krasowych oraz bardzo ważną problematykę właściwej autoasekuracji i bezpiecznych zjazdów na linie; zwraca też uwagę na wytrzymałość sprzętu wspinaczkowego i jego prawidłowe użytkowanie. W rozdziałach poświęconych groźnym zjawiskom pogodowym czy trudom związanym z pracą ratowników górskich powraca do tematyki poruszanej w pierwszym tomie. Przedstawia rozterki związane ze zwracaniem uwagi na błędy niedoświadczonych wspinaczy; wreszcie opisuje cały szereg wypadków, do których doszło z najbardziej nieprawdopodobnych przyczyn.

 

Bialy-Pajak„Biały Pająk” Heinrich Harrer
Wydawnictwo Stapis, Katowice 2013

Historia zdobycia północnej ściany Eigeru w Alpach opowiedziana przez Heinricha Harrera –  jednego z jej pierwszych zdobywców. To opowieść o dramatycznej i rozpaczliwej walce człowieka z potęgą bezlitosnej natury. Północna ściana Eigeru – 1800-metrowy, prawie pionowy mur ze skał i lodu. Kamienne i śnieżne lawiny, lodospady i straszliwe burze sprawiają, że jest najniebezpieczniejszą ścianą Alp. Dlatego też stanowi ciągłe wyzwanie dla alpinistów z całego świata.
„Książka Heinricha Harrera (…) to klasyczna, obowiązkowa pozycja dla fanów literatury górskiej i alpinistycznej. (…) Tytułowy pająk, zbudowany ze śniegu i lodu, wyciągający swoje odnóża we wszystkich kierunkach oraz pod różnymi kątami, to najcięższa próba i prawdziwa pułapka dla alpinistów, którzy znaleźli się tu po wyczerpującej wspinaczce przez większą część gigantycznej ściany i muszą przezeń przejść.” (fragment z posłowia Janusza Kurczaba do wydania drugiego)

 

Broad Peak. Niebo i Piekło_okladka„Broad Peak. Niebo i piekło” Bartek Dobroch, Przemysław Wilczyński
Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2014

Czy wraz z tragedią na Broad Peak kończy się w Polsce himalaizm, jaki znaliśmy dotychczas? Autorzy próbują odpowiedzieć na to pytanie, analizując krok po kroku najważniejsze wydarzenia podczas polskiej wyprawy na Broad Peak w 2013 roku. Przeprowadzają dramatyczne rozmowy ze świadkami wydarzeń, przyjaciółmi tragicznie zmarłych i ich rodzinami. Dokonują wiwisekcji etyki polskiego himalaizmu. Piszą też o granicach pasji, zastanawiają się, czy wspinaczka jest hymnem wolności, czy też raczej najwyższe góry powinniśmy nazywać Himalajami egoizmu?

Bartek Dobroch i Przemysław Wilczyński są dziennikarzami „Tygodnika Powszechnego”. W roku 2013 otrzymali przyznawaną przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich Nagrodę im. Kazimierza Wierzyńskiego za cykl tekstów na temat wyprawy na Broad Peak. Przemysław Wilczyński prywatnie jest synem himalaisty Ludwika Wilczyńskiego, pierwszego polskiego zdobywcy – wraz z Wojciechem Kurtyką – ośmiotysięcznika Dhaulagiri. Bartek Dobroch jest przewodnikiem tatrzańskim, międzynarodowy przewodnikiem górski UIMLA oraz alpinistą.

 

HBOOK007„Chiński Maharadża” Wojtek Kurtyka
Wydawnictwo Góry Books, Kraków 2013

Indie i Zabierzów
Hipnotyzująca matnia, prześladowca Dżem i cholerna Cyfra
Opętanie, przekleństwo i fascynacja
Opowieść drogi – u kresu nie ma zmiłuj

„Chiński Maharadża” to pierwsza książka Wojtka Kurtyki, legendy polskiego i światowego alpinizmu, który wyznaczał nowe standardy w górach najwyższych. Jego osiągnięcia oraz specyficzna droga i filozofia życia sprawiają, że Wojtek wciąż inspiruje rzesze alpinistów i ludzi gór na całym świecie. Kurtyka publikował dotąd opowiadania, które wzbudzały entuzjazm środowiska, były tłumaczone na kilka języków i publikowane na całym świecie. W 2013 roku pojawiła się wreszcie wyczekiwana pozycja książkowa – wyjątkowy thriller wspinaczkowy a’la Quentin Tarantino, okraszony intrygującymi, artystycznymi ilustracjami. Nie jest to typowa książka o tematyce alpinistycznej, ponieważ historia przygotowań do przejścia bez asekuracji drogi wspinaczkowej o nazwie „Chiński Maharadża” uwikłana jest w wątki indyjskie i w tajemniczy sposób spleciona z wieloma niezwykłymi postaciami i wydarzeniami. Autor sugestywnie opisuje stan wplątania się w rodzaj psychicznej matni, pełnej dziwnych splotów okoliczności i wydarzeń. W książce znajdziemy sporo wątków humorystycznych, jak i natchnione opisy przyrody czy stanów mistycznych.

 

broad-peak-bader„Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak” Jacek Hugo-Bader
Wydawnictwo Znak, Kraków 2014

Wielki sukces polskich himalaistów (pierwsze zimowe wejście) i jednocześnie wielki dramat. Jacek Hugo-Bader w czerwcu i lipcu 2013 roku przebywał w bazie, w Karakorum, gdzie był jednym z czterech członków polskiej wyprawy, która wyruszyła po zaginionych Tomasza Kowalskiego i Macieja Berbekę. Udało się odnaleźć tylko ciało Tomka.
Czterech uczestników zimowego ataku na Broad Peak chciało przekroczyć granicę strachu, dwaj z nich przekroczyli granicę życia i śmierci. Co było przyczyną tragedii – miłość do gór, utrata instynktu samozachowawczego, czy pycha i żądza sukcesu? Komisja powołana przez Polski Związek Alpinizmu o tragiczne skutki wyprawy obwinia tylko Adama Bieleckiego. Ale czy to możliwe, aby błąd jednego człowieka przesądził o wszystkim? Jak było naprawdę?

 

Dolina-Koscieliska„Dolina Kościeliska. Śladami badaczy, artystów i wędrowców” pod redakcją Marii Baścik
Wydawnictwo TPN, Zakopane 2014

Dolina Kościeliska stanowi dzisiaj (obok Morskiego Oka) miejsce najchętniej odwiedzane w Tatrach przez turystów; w ciągu roku średnio przybywa tu około 450 tys. osób. W sezonie turystycznym, gdy główny szlak przemierza tłum  piechurów, trudno jest dostrzec ślady dawnej działalności człowieka, nie zawsze też udaje się odczuć atmosferę dostojeństwa przyrody, o której piszą autorzy wcześniejszych wspomnień, pamiętników i przewodników…
„Dolina Kościeliska. Śladami badaczy, artystów i wędrowców” to publikacja nieco odmienna od tradycyjnych przewodników. Oprócz informacji dotyczących środowiska geograficznego Doliny Kościeliskiej i opisu głównych szlaków, książka zawiera historię działalności człowieka w Dolinie, fragmenty opisów pierwszych badań naukowych, wspomnienia wędrowców, poetów i pisarzy oraz zapiski pamiętnikarskie ludzi, dla których stanowiła ona obiekt zachwytu i podziwu. Celem autorów, oprócz przekazania informacji mających na aspekty poznawcze, jest również rozbudzenie wrażliwości dzisiejszego turysty podczas wędrówek po tej niepowtarzalnie pięknej Dolinie. Jest to wydanie trzecie – zmienione i uzupełnione. W stosunku do pierwszego wydania książki liczba archiwalnych materiałów jest ponad dwukrotnie większa, wzrosła również liczba fotografii oraz o około 170 pozycji literatury powiększyła się bibliografia.

 

dolomity2-1„Dolomity. Tom II Zachód” Dariusz Tkaczyk
Wydawnictwo Sklepu Podróżnika, Warszawa 2014

„Przewodnik dla turystów” – podtytuł tej publikacji wiele mówi o jej charakterze. Jest ona przeznaczona dla tych, którzy chcą aktywnie spędzić czas i potrzebują dobrej informacji o terenie, w którym przyjdzie im to zrobić. W tym wypadku chodzi o Dolomity – niezwykle malownicze góry, dobrze znane Polakom z wypadów na narty, ale także coraz częściej – z letnich górskich wędrówek słynnymi via ferratami. Jedyny przewodnik po tym regionie wydany po polsku jest bogato wypełniony treścią: szczegółowymi opisami dróg górskich, z uwzględnieniem czasów ich przejść i trudności, jakie mogą stwarzać. Autor opisuje też niespodzianki jakie można spotkać na szlaku i podaje wskazówki jak ich uniknąć. Pisze nie tylko o walorach przyrodniczych Dolomitów, ale i historycznych.
Trasy ilustrowane są przejrzystymi, dwukolorowymi schematami i mapami graniowymi. Dobre wyobrażenie o krajobrazie dają także liczne panoramy górskie oraz szereg kolorowych zdjęć. Jest to już drugie wydanie – uaktualniono w nim wszelkie informacje praktyczne, przede wszystkim dane dotyczące schronisk. Nie brakuje ciekawostek krajoznawczych i osobistych komentarzy autora, który wiele z opisywanych tras przeszedł na własnych nogach.

 

gora-gor„Everest. Góra Gór” Monika Witkowska
Wydawnictwo Helion, Gliwice 2013

Monika Witkowska – podróżniczka, żeglarka i pasjonatka gór – w 60 lat po pierwszych zdobywcach, jako jedenasta Polka, stanęła na najwyższej górze świata. Swoje refleksje, przemyślenia i trudy wspinania opisała w bogato ilustrowanej książce „Everest. Góra Gór”. Książka opowiada o wspinaczce i o tym, jaki jest naprawdę himalajski gigant. Zawiera wiele historii i ciekawostek związanych z Everestem.  „Przeplatam w książce relację ze wspinaczki z everestową codziennością. Jest więc o Szerpach i ich zwyczajach, o tym jak wygląda pudża (buddyjska msza), bez której nie rozpoczyna się akcji górskiej, donoszę, dlaczego wszyscy tak bardzo boją się Icefallu, co to jest Strefa Śmierci i co widać ze szczytu” – mówi autorka.
Czytelnicy mają okazję poznać odpowiedzi na wiele pytań związanych ze znanymi himalaistami i z fascynującą Górą Gór oraz dowiedzieć się jak od strony praktycznej wygląda organizacja wyprawy, ubiór podczas wspinaczki i jakie wyposażenie jest niezbędne do pomyślnego ataku szczytowego.

 

Lawiny„Lawiny. Poradnik dla narciarzy i turystów” Tobias Kurzeder, Holger Feist
Wydawnictwo TPN, Zakopane 2013

To już druga pozycja wydawnicza Tatrzańskiego Parku Narodowego poświęcona bezpieczeństwu w górach. W 2004 roku TPN wspólnie z Freerajdy Sp. z o.o. wydał książkę „Kochaj śnieg – unikaj lawin” autorstwa Marcina Kacperka. „Lawiny. Poradnik dla narciarzy i turystów” to znacznie obszerniejszy poradnik – w oryginale wydany przez austriackie wydawnictwo TYROLIA – i zaadaptowany do warunków tatrzańskich. To pierwszy, tak obszerny poradnik na polskim rynku, zawiera ponad 250 zdjęć, map i schematów.
„Wychodząc w tereny wysokogórskie, musimy pamiętać, że nie istnieje ryzyko zerowe. Wiedza na temat redukcji ryzyka – która jest »sercem« książki – ma za zadanie zminimalizować je do poziomu występującego w górach w okresie letnim. Kluczem jest konsekwentne stosowanie opisanych zasad oraz realistyczna ocena własnych umiejętności, a także panujących i prognozowanych warunków pogodowych” –  napisał o książce Jan Krzysztof , Naczelnik TOPR.

 

Beznazwy-1„Moje Pagóry” Zbigniew Piotrowicz
Wydawnictwo Annapurna, Warszawa 2013

„Moje Pagóry” to pasjonujący zbiór autentycznych opowieści o podróży, wspinaniu i przyjaciołach. To także szereg górskich anegdot, nieprawdopodobnych wydarzeń i pouczających doświadczeń. W miarę zagłębiania się w lekturę zauważymy, że jest to również zapis jeszcze jednej podróży –  tej najważniejszej –  przez życie. Odnajdujemy tu doświadczenia całego pokolenia, które w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych dorastało i zaczynało rozglądać się po świecie. Tak to wyraża sam autor: „Zrozumiałem, że odkrywanie świata to jedna z tych ważnych życiowych przygód, których nie można przegapić i których nigdy nie wolno odkładać na później. Dzięki temu kilka razy urodziłem się na nowo”.
Nowe, drugie wydanie zostało wzbogacone o ponad 100 stron zajmujących historii, w tym obszerny rozdział o barwnych przypadkach związanych z organizacją kultowej już imprezy –  Przeglądu Filmów Górskich w Lądku Zdroju.

 

Poza-Gora„Poza Górą” Steve House
Wydawnictwo Stapis, Katowice 2013

Jak zostać jednym z najlepszych wspinaczy wysokogórskich? W książce „Poza górą” Steve House – słynny alpinista, himalaista i przewodnik górski – dzieli się z czytelnikami swoim doświadczeniem. Pisze o wyzwaniach, przed jakimi musi stanąć zapalony miłośnik wspinaczki – od pozyskania funduszy na wyprawę po ciężkie warunki pogodowe. Wspomina ludzi, którzy w górach stracili życie. Porywająco opowiada o marzeniach, odwadze i wymagającej poświęceń pasji, podkreślając wartość przyjaźni i zaufania. Wspinaczka okazuje się tu sposobem na spotkanie z prawdziwym sobą…
„Steve House napisał wciągającą opowieść wpisującą się w najlepszą alpejską tradycję. Jedyne ograniczenia, jakie respektuje, to te, które stawia samemu sobie i wszystkie są właściwe. To, czego nauczył się w wysokich górach i w powracaniu z nich do domu, jest okupione walką i warte chwili naszej uwagi. Nowy górski klasyk!” – powiedział o książce Yvon Chouinard, założyciel Chouinard Equipment i Patagonii.

 

tatrzanska-atlantyda1„Tatrzańska Atlantyda/Tatra Atlantis” Piotr Mazik
Wydawnictwo TPN, Zakopane 2014

Czy wiecie, jak wyglądał Giewont bez krzyża? Albo pierwszy wyciąg w Kotle Gąsienicowym? Kocioł Goryczkowy bez wyciągu, z nieistniejącymi szałasami, porysowany jedynie śladami nart?  Często ulegamy złudzeniu, że znamy Tatry. Ale czy na pewno? – przecież  jesteśmy w nich zaledwie przez chwilę. Przeszłość Tatr jest trochę jak zaginiony ląd – resztki miejsc niegdyś powszechnie znanych dziś przysłania przyroda. Ten zaginiony ląd to tatrzańska Atlantyda.
Albumów tatrzańskich i zakopiańskich fotografii nie brakuje, być może jest ich nawet zbyt wiele. Pomysł stworzenia „Tatrzańskiej Atlantydy” wynika z przesytu tym, co spodziewane, znane i po wielokroć powielane. Na jej stronach znaleźć można wiele nieistniejących już, a ważnych kiedyś miejsc. Album „Tatrzańska Atlantyda” to dwujęzyczny, unikatowy, elegancko wydany zbiór starych, w większości dotychczas niepublikowanych zdjęć miejsc dawniej ważnych dla Zakopanego i Tatr, a bezpowrotnie już utraconych.

 

Wielka-Encyklopedia„Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu. Tom VI. Ludzie Gór” pod redakcją: Małgorzaty i Jana Kiełkowskich
Wydawnictwo Stapis, Katowice 2013
Szósty, przedostatni tom „Wielkiej encyklopedii gór i alpinizmu”, poświęcony jest ludziom gór – ich życiu, rozwojowi, osiągnięciom, tragediom i zwycięstwom. Obejmuje aż 6256 biogramów, w tym ponad 1300 dotyczących Polaków, a także 3650 ciekawych, wysokiej jakości zdjęć.
Redakcji jak zwykle dokonali Małgorzata i Jan Kiełkowscy – znakomici specjaliści w tej dziedzinie, nestorzy polskiego alpinizmu, autorzy wielu znakomitych książek i opracowań. Podobnie jak poprzednie części encyklopedii, WEGA VI jest specjalistycznym opracowaniem przeznaczonym jednak nie tylko dla alpinistów, lecz także dla szerszego kręgu odbiorców zainteresowanych problematyką górską. Biorąc pod uwagę fakt, że planowany siódmy tom WEGI będzie stanowił jedynie suplement do pozostałych części, uznać można trwające niemal 10 lat przedsięwzięcie, jakim niewątpliwie jest ta unikalna na skalę światową encyklopedia, za zakończone.

 

Zimne_Wojny„Zimne wojny” Andy Kirkpatrick
Wydawnictwo Stapis, Katowice 2014

W „Zimnych Wojnach”, w niemal kabaretowym, ostro zaprawionym dowcipem monologu, Andy Kirkpatrick realizuje swojej życiowe zamierzenie, żeby stać się jednym z czołowych wspinaczy na świecie. Stawiając sobie nowe, ekstremalne cele, bierze się za najtrudniejsze w swoim dorobku wspinaczki – na wielkich ścianach Alp i Patagonii – i to w środku zimy.
Kirkpatrick odnosi sukcesy, ale za niebezpieczeństwa i bezkompromisowość tych górskich potyczek płaci ogromną cenę: jest wiecznie rozerwany pomiędzy życiem rodzinnym a niebezpieczną drogą, którą sobie narzucił. „Zimne wojny”, napisane są z charakterystycznym dla Kirkpatricka błyskotliwym dowcipem, swadą i szczerością, są porywającą relacją z przygody, którą można przeżyć tylko w ekstremalnych warunkach w ścianie.

 

ywzcieyzc„Zwyciężyć znaczy przeżyć. 20 lat później” Aleksander Lwow
Wydawnictwo Bezdroża, Kraków 2014
Pierwszą wersję tej książki Aleksander Lwow napisał dwadzieścia lat temu. Z czasem stała się ona klasykiem gatunku. Napisał ją nie dla kolegów wspinaczy i alpinistów, pisał dla „miłośników gór” – tych, co najpewniej nigdy nie spędzą nocy w namiocie szarpanym przez mroźny wiatr ani nie będą szturmować himalajskich olbrzymów. Pisał dla zwykłych ludzi, którzy kochają góry i podziwiają zdobywających je „wojowników”.
To przede wszystkim książka o ludziach gór. „Nie mylą mi się tylko twarze. Twarze ludzi, z którymi się wspinałem, z którymi harcowałem w górach i schroniskach” –  mówi Alek Lwow. Autor do minimum ogranicza opisy karawan, zakładania baz, budowania obozów wysokościowych i rozwieszania poręczówek. Pisze o przyjaciołach, znajomych i partnerach, wspomina najsławniejszych alpinistów i himalaistów: Wandę Rutkiewicz, Jerzego Kukuczkę, Andrzeja Zawadę i wielu innych.  Aktualne wydanie książki „Zwyciężyć znaczy przeżyć. 20 lat później” wzbogacone zostało o opisy zdarzeń ze świata ludzi gór z ostatnich dwudziestu lat i o komentarze do wielu z nich. Publikacja zawiera m.in. komentarz do dramatycznych wydarzeń na Broad Peak w 2013 roku i raportu PZA z nimi związanych.

 

zywot2„Żywot Wspinacza Strachliwego” Jacek Kamler
Wydawnictwo Annapurna, Warszawa 2014
Wciągająca opowieść o świecie, który już dawno przeminął i na który patrzymy oczami dzisiejszego osiemdziesięciolatka. Książka o jego fascynacjach górami i wspinaczką, podróżami egzotycznymi i bliższymi, rodzinie, a nade wszystko o relacjach z otoczeniem, obserwowanym z przymrużeniem oka.
Humor, trochę życiowych mądrości i szczypta najnowszej historii w tle – oto przepis na tę interesującą autobiografię pewnego Warszawiaka. Sugerowana przez tytuł tematyka górska znajduje odbicie nie tylko we wspomnieniach z własnych wspinaczek z lat 50., ale także w relacjach z rozmów z wybitnymi polskimi alpinistami, a także w próbie spojrzenia na dramat, jaki rozegrał się w 2013 roku na Broad Peaku.